آموزش امنیت سایبری از طریق CTF - بخش ششم

۶. نتیجه‌گیری و توصیه‌ها

این فصل پایانی با خلاصه‌سازی یافته‌های پژوهش، تأمل بر بینش‌های کلیدی حاصل از مطالعه و ارائه توصیه‌هایی برای دانشجویان، مدرسان و مؤسساتی که به دنبال گنجاندن پلتفرم‌های فتح پرچم (CTF) مانند Hack The Box در آموزش امنیت سایبری هستند، به پایان‌نامه خاتمه می‌دهد.

۶.۱. خلاصه پروژه

هدف از این مطالعه، ارزیابی ارزش‌های آموزشی چالش‌های CTF در یادگیری امنیت سایبری، عمدتاً از طریق استفاده از ماشین‌های بازنشسته‌شده در پلتفرم Hack The Box است. انگیزه اصلی پشت این پژوهش، افزایش تقاضا برای یادگیری تجربی و مهارت‌محور در حوزه آموزش امنیت سایبری بود؛ حوزه‌ای که روش‌های سنتی کلاسی ممکن است دانشجویان را به میزان کافی برای مقابله با تهدیدات دنیای واقعی آماده نسازند.

روش‌شناسی به‌کاررفته در این تحقیق سه بخش داشت که شامل موارد زیر است:

• تحلیل ماشین‌های بازنشسته‌شده منتخب در Hack The Box از یک منظر موضوعی به‌منظور شناسایی ویژگی‌های آموزشی آن‌ها،
• مقایسه میان تجربه یادگیری در چالش‌های Hack The Box و یک درس کلاسی سنتی و
• تدوین دستورالعمل‌ها و رهنمودهایی برای ادغام چالش‌های Hack The Box در برنامه‌های درسی دانشگاهی.

هر سه بخش با اهداف پایان‌نامه هم‌راستا بوده و بر مبنای چارچوب‌های آموزش امنیت سایبری پایه‌گذاری شده‌اند.

۶.۲. یافته‌های اصلی

تحلیل موضوعی ماشین‌های بازنشسته‌شده در پلتفرم Hack The Box، ارزش تجربی این بستر را به عنوان یک ابزار آموزشی نمایان می‌سازد؛ چرا که مستقیماً به مهارت‌های عملی مورد نیاز در حوزه امنیت سایبری حرفه‌ای پیوند خورده است؛ از جمله آسیب‌پذیری‌های وب‌اپلیکیشن، تکنیک‌های ارتقای سطح دسترسی، اکسپلویت سیستم و به‌کارگیری ابزارهای رایج امنیت سایبری.

ارزیابی مقایسه‌ای نشان داد که چالش‌های Hack The Box در قیاس با فعالیت‌های آزمایشگاهی سنتی، تجربه‌ای واقع‌گرایانه‌تر و عمیق‌تر فراهم می‌آورند. علاوه بر این، چالش‌های CTF فراگیران را با ماهیت پیش‌بینی‌ناپذیر و گستردگی مسائل و همچنین عمق احتمالی راه‌حل‌های آن‌ها مواجه می‌سازند؛ ویژگی مهمی که در آزمایشگاه‌های سنتی کلاسی مغفول مانده است. در نتیجه، مشخص شد که مسابقات CTF انگیزه بالاتر، استقلال عمل بیشتر و مهارت‌های تقویت‌شده تفکر انتقادی را به ارمغان می‌آورند. با وجود مزایای ذکرشده، معایب و چالش‌های گوناگون یادگیری مبتنی بر Hack The Box نیز باید مد نظر قرار گیرند؛ به‌ویژه وجود منحنی‌های یادگیری شیب‌دارتر و دشوارتر، و احتمال ایجاد حس سرخوردگی و ناامیدی در صورت عدم وجود راهنمایی و هدایت کافی (Lagorio et al, 2021).

در نهایت، این پژوهش چارچوبی کاربردی را برای مدرسان جهت گنجاندن اثربخش Hack The Box در سرفصل‌های درسی ارائه داد. این چارچوب مواردی چون ایجاد زیرساخت‌های حمایتی، تقویت رفتار اخلاقی هنگام استفاده از CTF، گزینش محتوا متناسب با سطح دشواری، و تطبیق چالش‌ها با دستاوردهای مورد انتظار دوره آموزشی را شامل می‌شود.

۶.۳. محدودیت‌های پژوهش

علی‌رغم دستاوردهای حاصل، این پایان‌نامه با چندین محدودیت مواجه است. مطالعه‌های موردی بر پایه رایت‌آپ‌های در دسترس عموم تدوین شده‌اند؛ بنابراین، ممکن است فرآیند یادگیری فردی حاصل از حل مستقیم چالش‌ها را به اندازه کافی منعکس نکنند. علاوه بر این، ارزیابی مقایسه‌ای بیش از آنکه بر آزمون‌های مستقیم کلاسی متکی باشد، با اتکا به ادبیات پژوهشی موجود و داده‌های پلتفرم پشتیبانی شده است که این امر به ماهیت آن جنبه‌ای نظری می‌بخشد. در نهایت، رهنمودهای ارائه‌شده برای ادغام این پلتفرم در کلاس درس، از آنجا که بر دامنه محدودی از موارد متمرکز بوده‌اند، احتمالاً برای به‌کارگیری در بسترهای آموزشی گوناگون نیازمند تعدیل و بازنگری خواهند بود.

در مجموع، انجام تحقیقات بیشتر در اشکال گوناگون ضروری است. به عنوان مثال، آزمایش‌های کلاسی می‌توانند نتایج حاصل از Hack The Box را در برابر آزمایشگاه‌های سنتی مقایسه و ارزیابی کنند، یا اینکه مطالعات بلندمدت می‌توانند میزان تأثیر مشارکت در CTF را بر آمادگی شغلی و کسب مدارک و گواهینامه‌های بین‌المللی بسنجند.

۶.۴. توصیه‌ها

بر اساس یافته‌های حاصل، توصیه‌های زیر ارائه می‌گردد:

• برای مدرسان: کار را با ماشین‌های مناسب افراد مبتدی در Hack The Box آغاز کنید و سطح دشواری را به صورت تدریجی افزایش دهید. استفاده از Hack The Box را با مباحثات کلاسی همراه سازید تا سرخوردگی دانشجویان کاهش یافته و مفاهیم تثبیت شوند. استفاده از قابلیت‌های سازمانی پلتفرم Hack The Box را برای پایش پیشرفت و کاهش بار مدیریتی مد نظر قرار دهید. همچنین از جلسات تحلیل و جمع‌بندی برای پیوند دادن تمرین‌ها به اصول و چارچوب‌های استاندارد بهره ببرید.
• برای مؤسسات و مراکز آموزشی: زمان و منابع لازم را برای حمایت از یادگیری مبتنی بر CTF اختصاص دهید. مدرسان را به کسب آشنایی با پلتفرم تشویق کرده و آموزش‌های ساختاریافته‌ای را برای دانشجویانی که به‌تازگی با این پلتفرم آشنا شده‌اند فراهم نمایید.
• برای دانشجویان: به چالش‌های Hack The Box به عنوان مکمل مطالعه کلاسی نگاه کنید. از راهنماها و رایت‌آپ‌ها مسئولانه استفاده کرده و بر درک تکنیک‌ها تمرکز کنید، نه صرفاً دستیابی به فلگ‌ها. برای پایش روند پیشرفت فردی خود، روی هر چالش بازاندیشی و تأمل نمایید.